رای مجلس به افزایش سهام ایران در بانک​ جهانی و صندوق بین المللی​ پول

حساسیت به جا


نویسنده:دکترفرشاد مومنی-استاد دانشگاه علامه طباطبایی

حساسیتی که در نامه ریاست محترم مجلس به رهبری عنوان شده، پیرو ارزیابی به جای لاریجانی است که اجرای فاز دوم یارانه هدفمند را به مثابه روبه رو شدن با «توفان تورم» می داند. واقعیت این است که در دوران شکوفایی درآمد های نفتی سرخوشی از دلارهای نفتی موجب می شود مسوولان اجرایی درک ناقص و ضعیفی از مساله تورم و آثار و پیامدهای آن به نمایش بگذارند. این درک ضعیف در قالب رویه های افراطی انبساط مالی و آزاد سازی افراطی واردات خود را به نمایش می گذارد. اقتصاد دانان با هر رویکرد فکری و نظری روی این مساله توافق دارند که تورم منشاء بخش بزرگی از همه انواع شناخته شده عوارض اقتصادی است.

 در شرایط تورمی قیمت ها منعکس کننده واقعیت های مربوط به کمیابی نیستند، بنابراین علایم نادرستی به بازیگران اقتصادی می دهد. این علایم نادرست منشاء سوءتخصیص منابع شده و اسراف کاری و اتلاف و هدردادن منابع را به صورت یک قاعده رفتاری تثبیت شده درمی آورد.

 در ایران دولت بزرگ ترین بازیگر اقتصاد است. برای آنکه مشاهده کنیم که این مساله چه بر سر مالیه دولت و عملکرد آن آورده است، می توانیم نگاهی گذرا به عملکرد برنامه چهارم داشته باشیم. در این برنامه دولت الزام قانونی داشت که سالانه کمتر از 20میلیارد دلار از درآمدهای دولتی را خرج کند و به ازای آن موظف بود که میانگین رشد اقتصادی سالانه هشت درصدی را محقق کند و در کنار آن قرار بود که به طور متوسط سالانه 12درصد رشد تشکیل سرمایه داشته باشیم و تورم و بیکاری هم تک رقمی شود. دولت در دوره پنج ساله برنامه چهارم سالانه بیش از سه برابر آنچه که قانونا مجاز بود دلار های نفتی هزینه کرد اما حتی به یکی از رکورد های مهمی که در قانون برنامه چهارم موظف به تحقق آنها بود نیز دست پیدا نکرد. این مساله به خوبی نشان می دهد افراط در بی انضباطی مالی و آزاد سازی واردات حتی بیش از تولید کنندگان و مصرف کنندگان، خود دولت را با انواع گوناگون ناکارآمدی ها و ناهنجاری ها روبه رو می کند.

 ابعاد جدیدی از این نابسامانی ها به وضوح در لایحه بودجه سال 1391 نیز منعکس است و امیدوارم در زمانی دیگر به این نارسایی ها و ناهنجاری ها نیز نگاهی انداخته شود به امید آنکه درسی و عبرتی فراهم آید. مساله دیگر آن است که آثار تورم فقط در حوزه اقتصاد متوقف نمی ماند. اکثریت قریب به اتفاق مطالعات موجود نشان می دهد یک همبستگی تمام عیار میان روند های تورمی و همه انواع مهم و شناخته شده ناهنجاری های اجتماعی نیز وجود دارد.

 روند فزاینده جرم، سرقت، بزهکاری اطفال، طلاق، خودکشی و از این قبیل گواه این مساله است. بر این اساس بسیاری گمان می کنند آثار غیراقتصادی تورم به مراتب مخرب تر از آثار اقتصادی است.

نکته دیگر آن است که از زمان اجرای برنامه شکست خورده تغییر ساختاری تاکنون میان روند های تورمی و بیکاری در اقتصاد ایران نیز در هم تنیدگی و تعامل گسترده ای پدیدار شده است. این مساله به معنی آن است که به موازات رشد همزمان تورم و بیکاری، نظام ملی آثار اقتصادی و اجتماعی بیکاری را نیز باید تحمل کند؛ از احتمال تنزل عزت نفس گرفته تا کاهش احساس تعلق به جامعه و از کاهش بودجه تولید ملی گرفته تا بروز انواع افسردگی ها و بیماری ها و ترکیب تورم و بیکاری.

 به اعتبار این مجموعه آثار مخرب اقتصادی و اجتماعی، به گونه ای است که طی سال های اخیر شاخصی به نام «فلاکت» در این باره مطرح شده است.

 بنابراین حساسیتی که رییس مجلس در زمینه توفان تورم نشان داده اند، به جا و ارزشمند است و امیدواریم که آثار این حساسیت هنگام بررسی لایحه بودجه سال 1391 نیز در تصمیمات مجلس انعکاس یابد. یک درس بزرگ در سطح کل کشورهای در حال توسعه از اجرای برنامه تغییر ساختاری پدید آمد که در ادبیات موضوع با عنوان پیشروی در باتلاق صورت بندی مفهومی شده است. برای داشتن تصوری از این مساله مراجعه به تجربه شوک درمانی در زمینه نرخ ارز در کشور همسایه ترکیه در فاصله سال های 1980 تا 2000 قابل توجه است. در سال 1980 یک دلار آمریکا با 35 لیر ترک مبادله می شد اما در سال 1999 این رابطه به صورت یک دلار معادل یک و نیم میلیون لیر ترک درآمد. 

    دستاوردهای مثبت اقتصادی در دهه اول هزاره جدید تنها هنگامی امکان پذیر شد که مدیریت اقتصادی جدید به این سطح از بلوغ فکری رسید که شوک درمانی خواه در زمینه نرخ ارز باشد و خواه دستکاری قیمت، حامل های انرژی دستاوردی جز پیشروی در باتلاق نخواهد داشت.

دستاوردهای اقتصادی ترکیه از طریق پایبندی به علم، قانون و برنامه حاصل شد و در این چارچوب انضباط مالی دولت و اصرار بر ثبات بخشی به فضای اقتصاد کلان و بهبود فضای کسب و کار و بالاخره تولید محوری در عرصه سیاست گذاری اقتصادی باعث نجات آنان شد.

 نمایندگان مجلس در این زمینه به ویژه باید هنگام بررسی لایحه بودجه به مجوز های مطالبه شده از سوی دولت در مورد بی ثبات سازی فضای اقتصاد کلان مانند منابعی که از محل افزایش نرخ ارز درنظر گرفته شده و نیز بی انضباطی مالی گسترده و تقاضاهای افراطی در زمینه انبساط مالی بر اساس موازین یاد شده با حساسیت بیشتری برخورد کنند. باشد که از طریق بازآرایی و بازنگری جهت گیری های دولت در زمینه سیاست های پولی و اعتباری نرخ ارز و سیاست های تجاری بخش هایی از نگرانی ها کاهش یابد و گرایش به شدت صدمه دیده سرمایه گذاری مولد اندکی بهبود و ترمیم پیدا کند. 

منبع: روزنامه شرق ، شماره 1498 به تاریخ 20/1/91، صفحه 1 (صفحه اول)

 

/ 2 نظر / 6 بازدید
مجموعه سایت خاطره ها

*سایت عاشقانه : +مجموعه کامل تشکیل شده از - اس ام اس ( اس ام اس عاشقانه ، اس ام اس خداحافظی ، اس ام اس دلشکسته ، اس ام اس دلتنگی ) - اشعار (اشعار عاشقانه ، اشعار خداحافظی ، اشعار غمگین و دلشکسته ) - متن ها ( نامه عاشقانه ، کلبه عاشقانه ، متن های عاشقانه ، آقا بزرگ ، الهی نامه ، آموزشی ) - داستان ( داستان کوتاه عاشقانه و احساسی ، داستان کوتاه آموزنده ) - آوا و نوا (آهنگ های بی کلام فوق العاده زیبای عاشقانه و احساسی ) - مجله عاشقانه $ لینک دسترسی سریع: khatereha.org *گالری عکس : گالری برزگ عکس با 339 عکس که گلچینی از بهترین و باکیفیت ترین عکس ها . + موضوعات: -عکس های عاشقانه و احساسی -عکس های تنهایی و دلشکسته -کارت پستال عاشقانه و احساسی -کارت پستال غمگین و دلشکسته هر روز 10 عکس جدید و منحصرا عاشقانه در سایت عاشقانه خاطره ها $لینک دسترسی سریع : gallery.khatereha.org

جوات

بانک بین المللی ترمیم و توسعه (IBRD) خود بانک جهانی و نام واقعی اون و نه بخشی از بانک جهانی و صندوق بین المللی پول!