مرند را بهتر بشناسیم:

شهرستان مرند

مرند را بهتر بشناسیم:

اطلاعات کلی

نام رسمی: مرند

استان: آذربایجان شرقی
شهرستان: مرند

بخش: مرکزی
نام‌های قدیمی: ماریانا، مانداگارا، مروند

جمعیت ۱۱۴٬۱۶۵ نفر
رشد جمعیت: ۱٫۹ درصد
زبان‌های گفتاری: ترکی آذربایجانی
مذهب: شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت: ۲۰ کیلومتر مربع

مرند یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان مرند است. این شهر با ۱۱۴٬۱۶۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، سومین شهر پرجمعیت و بزرگ استان آذربایجان شرقی، پس از شهرهای تبریز و مراغه محسوب می‌گردد. شهر مرند با مساحتی بیش از ۲۰ کیلومتر مربع، در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز، واقع شده‌است.

تقسیمات کشوری
بخش مرکزی شهرستان مرند
دهستان بناب
دهستان دولت آباد
دهستان زنوزاق
دهستان کشکسرای
دهستان میشاب شمالی
دهستان هرزندات شرقی
دهستان هرزندات غربی.گلین قیه

شهرها:مرند .زنوز. کشکسرای . بناب جدید . یامچی

بخش یامچی
دهستان ذوالبین

 


روستاها

ابرغان (اورجان) . اردکلو • ارسی • ارلان • اسداغی • النجق • انامق • اویندین • ایستگاه هرزند • ایلات‌ یالقوزآغاج • بابره سفلی • بابره علیا • بهرام • پیام • پیراسحق • پیربالا • جامعه بزرگ • جواش • چایکسن • چراگاه امیر • چرچر • خانه‌سر • خلخال • دارانداش • درق • درویش‌محمد • دوگیجان • دیده‌بان • دیزج حسین‌بیگ • دیزج علیا • دیزج قربان • زال • زرغان • زمهریر • زنجیره • زنوزق • سرخه • سگبان • سیدلو • شوردرق • عریان‌تپه • عیش‌آباد • قاپولوخ • قراجه فیض‌اله • قراجه محمد • قرخلار • قرمزی‌قشلاق • قره‌بلاغ • قره‌تپه • قینر • کراب • کندلج • کوه‌کمر • گزافر • گلجار • گلین‌قیه • گوشه‌درق • مجیدآباد • محبوب‌آباد • ملایوسف • مولو • میاب • میزاب • نوجه‌ده‌درق • نورآباد • هاویستین • هرزند جدید • هرزند عتیق • هریس • وانلوجق • یالقوزآغاج • ینگجه سادات

درباره نام مرند

دیدگاه اول


مرند در زبان ارمنی به معنی دفن و دفینه است که اشاره به قبر همسر حضرت نوح در این شهر دارد.

دیدگاه دوم:
مرند برگرفته از “مه ره ک” تورکی است که به معنی پشته و توده است.

دیدگاه سوم:
در گذشته دور در محلی که از نظر جغرافیایی منطبق با مرند امروزی بوده و به نام های موروندا (این محل همان مورو داغی می باشد)و مانداگارانا معروف بوده است.

تاریخچه

پیش از اسلام
بر اساس اسناد اورارتویی، سابقهٔ شهرنشینی در مرند تا اواسط هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌رسد، در حالی که در تپه‌های باستانی «گرگر»، ظروف سفالی و ابزارهایی از هزارهٔ پنجم قبل از میلاد دیده شده‌است. هم‌چنین در تپهٔ خاکستری (قلعهٔ مرند) نیز آثاری از هزارهٔ چهارم قبل از میلاد به دست آمده‌است. «ولادیمیر مینورسکی» با استفاده از نظر باستان‌شناسان، این قلعهٔ خاکی فروریخته را از سلسله قلاع خاکی اورارتویی می‌داند.
آن‌چه از مدارک و نظرات باستان‌شناسان و مورخین به دست می‌آید، این است که شهر مرند در روزگار پادشاهی مادها از رونق بسیاری برخوردار بوده و به دلیل اهمیت خاصی که در ایالت آتورپاتکان داشته، همواره مورد توجه حکومت مرکزی بوده‌است. هم‌چنین در دایرة‌المعارف اسلامی آمده‌است که مرند مرکز حکومت اقوامی مهم در دورهٔ «کلده» و «آشور» بوده‌است.

پس از اسلام
آن‌چه که از مدارک تاریخی بر می‌آید، فتح آذربایجان به دست اعراب در سال‌های ۱۸ تا ۲۲ هجری قمری صورت گرفته‌است، اما مورخین اسلامی از مرند برای نخستین بار در سال ۱۶۰ هجری نام برده‌اند. بنا به نوشتهٔ بلاذری، مرند در هنگام فتح آذربایجان، قریهٔ کوچکی بود که «ابوالبیعت حلبس» به آبادی آن‌جا همت گماشت و پس از او پسرش محمد در سال ۲۰۰ هجری، حاکم مرند شد و برای توسعهٔ شهر کوشش بسیار کرد. این مرد فرهنگ دوست، دلیر و شجاع بود و بنا به نوشتهٔ طبری، او شعرهایی به زبان فارسی آذری داشته که در آذربایجان معروف بوده‌است.
در روزگار قیام بابک خرمدین به سال ۲۰۱ هجری، شهر مرند سال‌ها یکی از مناطق تحت نفوذ وی بوده‌است. چند سلسلهٔ مهم و محلی در این زمان بر مرند حکومت می‌رانده‌اند که از جملهٔ آن‌ها «سالاریان»، «روادیان» و «شدادیان» را می‌توان نام برد. در اواخر قرن چهارم هجری، در کتاب‌های «حدودالعالم» و «صورة‌الارض»، از مرند به عنوان شهری آباد یاد شده‌است و ابوعبدالله مقدسی نیز مرند را شهری مستحکم نامیده و حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب نوشته‌است: «مرند شهر بزرگی است که دور بارویش ۸۰۰ گام است و باغ‌های پرمیوه دارد. بالاخره شاردن، سیاح فرانسوی می‌نویسد: «مرند شهر خوبی است و دارای ۲۵۰۰ باب خانه و باغچه می‌باشد و بوستان‌هایش بیش‌تر از عمارت و آبادی است»‍. هم‌چنین بسیاری از مورخین اسلامی از جمله ابن حوقل بغدادی، یاقوت حموی، حمدالله مستوفی قزوینی، ابراهیم اصطخری، الفداء قزوینی، ناصر خسرو قبادیانی، ابن واضح یعقوبی، یحیی بلاذری و ابن خرداذیه، همگی در کتب خود از مرند یاد کرده و آن را توصیف کرده‌اند.
در سال ۶۰۲ هجری قمری، مرند در یک یورش سهمگین توسط گرجیان به ویرانی کشیده شد و در سال ۶۲۲، «سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه» در مرند استقرار یافت.
در دورهٔ ایلخانان بر رونق و آبادی مرند افزوده شد. به طوری که بنای کاروانسرای آیراندیبی و قلعهٔ هلاکو در شمال مرند نیز از بناهای اواخر دورهٔ ایلخانی، یعنی زمان ابوسعید بهادرخان به سال ۷۳۱ است که کتیبهٔ محراب مسجد جامع مرند نیز شاهد این مدعاست.

مرند در زمان حکومت امرای محلی قراقویونلوها، محل پیکارهای مختلفی واقع گردید. در سال ۸۰۷ هجری، مرند به دست سپاهیان «میرزا ابوبکر گورکان» غارت گردید. قرایوسف در سال ۸۰۹، پس از جنگ با ابوبکر در مرند، زمستان را اتراق کرد. در سال ۸۳۷، شهر مرند پس از نبردی طولانی بین آق‌قویونلوها و تیموریان به دست آق قویونلوها فتح گردید. جهانشاه میرزا قرایوسف، هنگام جنگ با برادر خود -اسکندر میرزا- در مرند اقامت گزید. در دورهٔ صفویه، هنگام جنگ بین شاه تهماسب صفوی با عثمانیان، مرند مرکز فرماندهی سپاه ایران بود. در سال ۱۰۱۱ هجری، شاه عباس صفوی حکومت مرند را به «جمشید سلطان دمبلی» سپرد. در سال ۱۰۱۴ تا ۱۰۱۶ در هنگام جنگ بین صفویه و عثمانیان، شاه عباس مدتی در مرند مستقر شد. در بین سال‌های ۱۰۴۵ و ۱۱۳۵ هجری، شهر مرند در جنگ‌های بین ایران و عثمانی مورد تعرض و قتل و غارت قرار گرفت. در زمان ضعف دولت صفویه و حکومت نادرشاه افشار، شهر مرند به دست حکام خاندان دنبلی اداره می‌شد. در دورهٔ زندیه، کریم خان زند در سال ۱۲۰۵ هجری توانست آذربایجان، از جمله مرند را از دست حکام محلی درآورد. در دورهٔ قاجاریه نیز حسین خان دنبلی حاکم مرند و خوی از فتحعلی شاه قاجار پذیرائی کرد. در زمان عقد معاهدهٔ ترکمانچای به سال ۱۲۴۳، نمایندهٔ عباس میرزا با «پاسکویچ»، فرماندهٔ روسی در مرند ملاقات کرد. در دورهٔ مشروطیت، سردار ملی سال‌ها در مرند با «میرزا حسین خان یکانی» و «رضاقلی سرتیپ یکانی» فرزند «زال خان» روابط نزدیک داشته‌است. از دیگر مجاهدین آزادی خواه دورهٔ مشروطیت در مرند از اشخاص زیر می‌توان نام برد: «میرزا عیسی حکیم‌زاده»، «اسماعیل یکانی»، «نورالله یکانی»، «حبیب‌الله شاملوی مرندی»، «حاج ابراهیم ذوالفقارزاده»، محمدولی صراف»، «حاج حسین صراف»، میرزا محمود»، برادران «میرزا صابر مرندی» معروف به مکافات، صاحب روزنامهٔ مکافات به سال ۱۳۲۷ هجری در خوی، «حاج جلال مرندی»، «محسن خان»، «مصطفی خان اسفندیاری»، «حاج ملاعباس واعظ قره‌آغاجی»، «حاج علی‌اکبر صدیقی»، «میرزا کریم‌زاده» و «میرزا نصیر رئیس‌السادات» و پسرش «میرزا احمد رئیس‌السادات
». جغرافیا


شهر مرند در ناحیهٔ شمال غربی استان آذربایجان شرقی و در شمالی‌ترین منطقهٔ ایران واقع شده‌است که از سمت شمال و جلفا، از سمت شرق به ارسباران، از سمت جنوب به تبریز و شبستر و از سمت مغرب به استان آذربایجان غربی محدود شده‌است. این شهر در ۴۵ درجه و ۴۶ دقیقهٔ طول شرقی و ۳۸ درجه و ۲۶ دقیقهٔ عرض شمالی قرار گرفته‌است و حدود ۲۰ کیلومتر مربع وسعت دارد
.

مردم
اهالی شهر مرند، همانند ساکنان سایر نواحی استان آذربایجان شرقی، به زبان ترکی آذربایجانی و با لهجهٔ محلی خود سخن می‌گویند.

شغل اکثر مردم این شهر، کشاورزی است. کشاورزی در این منطقه ترکیبی از باغداری و کشت گندم و جو است. از محصولات مهم این شهر می‌توان به گیلاس، زردآلو، گلابی و سیب اشاره کرد.

شهر مرند نسبت به شهرهای دیگر استان، بیشتر جنبهٔ تجارتی دارد. به‌طوری‌که بیشترین پاساژها و مراکز خرید پس از مرکز استان در این شهر قرار دارد. افزودنی است که بزرگترین بازار مدرن شمال غرب کشور در این شهر در حال ساخت می‌باشد.

جمعیت شهر مرند در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بالغ بر ۱۱۴٬۱۶۵ نفر بوده‌است که از این میان ۵۷٬۱۵۱ نفر مرد و ۵۷٬۰۱۴ نفر زن بوده‌اند که در قالب ۲۹٬۷۵۵ خانوار، ساکن این شهر بوده‌اند.

وجه تسمیه
بطلیموس، جغرافیادان یونانی که قبل از میلاد می‌زیسته، از این شهر به نام «ماندگار» نام برده و آن را یکی از آبادترین شهرها در تاریخ می‌خواند. در روایات باستانی ارامنه آمده‌است که حضرت نوح(ع) در مرند مدفون شده و کلمهٔ مرند از یک فعل لغت ارمنی به معنای تدفین اشتقاق یافته‌است.
ولی ارامنهٔ امروزی را اعتقاد بر این است که نوح(ع) بعد از طوفان در نخجوان فرود آمد و در این شهر نیز مدفون شد و قبر همسرش هم در مرند واقع شده ‌است.
مطابق نوشته‌های تورات، مادر حضرت نوح(ع) در مسجد بازار مرند مدفون است. برخی نیز بنای شهر مرند را به امر دختر ترسائی به نام «ماریا» می‌دانند و بنای اولیهٔ مسجد جامع فعلی مرند را نیز، کلیسایی می‌شمارند که وی بنا کرده‌است و نام مرند را هم برگرفته از نام ماریا با اندکی تغییر می‌دانند
.

قالی‌بافی
شهر مرند همانند سایر شهرهای منطقهٔ آذربایجان، یکی از کانون‌های مهم قالی‌بافی در سطح کشور محسوب می‌شود. در شهر مرند و نیز در تمام شهرها و روستاهای حومهٔ آن، کارگاه‌های بزرگ و کوچک بافت قالی و قالیچه، گلیم و خورجین دایر است. این صنعت به استناد منابع تاریخی، قرن‌هاست که در این منطقه رواج داشته و همواره یکی از منابع عمدهٔ درآمد مردم محسوب می‌شده‌است. قالی‌ها و قالیچه‌های نفیس بافت مرند و روستاهای حومه‌اش، نه تنها در بازارهای فرش داخل کشور، بلکه در خارج از کشور نیز شهرت بسیار دارد و از نظر صادرات نیز اهمیت بسزایی دارد. صنعت قالی‌بافی در شهر مرند به صورت کارگاهی و در روستاها به صورت تک‌بافی، یکی از مشاغل فراگیر مردم به شمار می‌رود و محصولات آن‌ها در طرح‌ها و نقش‌های متنوع و بافت‌های گوناگون به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌شود.

سبدبافی
از دیگر صنایع دستی شهر مرند، بافت انواع سبدها برای حمل نان و میوه از ساقهٔ گندم است که به نوبهٔ خود از شهرت زیادی برخوردار است.

فانوسکابافی
روستای هوجقان، یکی از مناطقی است که سال‌های سال، مردم آن‌جا در بافتن فتیله‌های چراغ، مهارت کامل داشته و تولیدات خود را به سراسر کشور عرضه می‌کردند. با گسترش نیروی برق و روشنایی الکتریسیته و رکورد فروش فتیله، مردم صنعت‌گر این روستا به بافتن «فانوسقه» یا کمربندهای نظامی و نوار کفش پرداختند و در حال حاضر، یکی از مراکز مهم تولید این محصول می‌باشد.

سفال‌گری و سرامیک‌سازی
محصولات سرامیک، در چند کارگاه شهر زنوز تولید می‌شود. استادکاران سرامیک زنوز، از نوعی خاک مرغوب (کائولن یا خاک چینی) استفاده می‌کنند و به نقاط دیگر جهت فروش، صادر می‌نمایند. علاوه بر کارگاه‌های سرامیک‌سازی، کارگاه‌های سفال‌گری نیز در بعضی از مناطق شهر مرند و روستاهای اطراف وجود دارند.

کتابخانه‌ها
در داخل شهر مرند تعدادی کتابخانه وجود دارد که «کتابخانهٔ پارک شهر مرند»، بزرگ‌ترین کتابخانهٔ این شهر و جزء کتابخانه‌های درجه یک کشور است که در سال ۱۳۷۸ خورشیدی، در محوطهٔ پارک شهر مرند با مساحت ۱۲۰۰ متر مربع و زیربنای ۹۵۶ مترمربع، افتتاح گردیده و دارای ۱ سالن مطالعه و یک مخزن کتاب و یک سالن آمفی تئاتر و اتاق اینترنت است. تعداد کتاب‌های این کتابخانه به حدود ۲۵۰۰۰ جلد در موضوعات متنوع و تعداد اعضای آن ۳٬۷۰۰ نفر بوده و کلیهٔ خدمات فنی به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد و همه روزه از ساعت ۷ و نیم صبح، آمادهٔ ارائهٔ خدمات می‌باشد. بیشتر مراجعین این کتابخانه را دانش‌آموزان و دانشجویان تشکیل می‌دهند.

«کتابخانهٔ عمومی کوثر» واقع در خیابان امام خمینی مرند، در سال ۱۳۳۰ با زیربنای حدود ۲۰۰ متر مربع تأسیس گردیده‌است. در حال حاضر این کتابخانه دارای یک مخزن و یک سالن مطالعه به ظرفیت ۱۲۰ نفر است که مجموعهٔ کتاب‌های آن به حدود ۱۳۰۰۰ جلد می‌رسد و تعداد اعضای آن ۲٬۷۰۰ نفر می‌باشد. این کتابخانه مخصوص خواهران است و روزانه حدود ۱۵۰ نفر مراجعه کننده دارد و همه روزه از ساعت ۷ و نیم صبح لغایت ۸ و نیم شب، آمادهٔ ارائهٔ خدمات به مراجعین می‌باشد. کلیهٔ خدمات فنی این کتابخانه به روش رایانه‌ای صورت می‌گیرد.

اماکن تاریخی و دیدنی
از اماکن تاریخی و باستانی این شهر می‌توان به قلعه مانداگارانا، مسجد جامع مرند، تپه سیوان و بازار کوزه‌چیلر اشاره کرد. در تپه سیوان، یک ته‌ستون ترکان اورارتو و سفالینه‌های ترکان پارتی یافته شده‌است.

از مناطق بسیار زیبا و تفریحی مرند نیز می‌توان به گردنه پیام، روستاهای ملایوسف و کندلج در ۵ کیلومتری شمال مرند و چشمهٔ باش کهریز و قنات بزرگ و بسیار معروف بَی گوزی (=چشمه داماد) در شمال روستای دیزج‌ علیا که از دل کوه میشو بیرون می‌آید اشاره کرد.



آب و هوا
از آن‌جایی که مرند در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده‌است، از آب و هوایی هر چند سرد و خشک، ولی نسبتاً مساعد برای کشاورزی بهره‌مند گشته‌است. از اوایل پائیز، تمام مناطق کوهستانی اطراف این شهر را برف سنگینی فرا می‌گیرد که تا اواخر بهار در قلل کوه‌ها باقی می‌ماند.

کارخانجات
در سال‌های اخیر با توجه به پیشرفت‌هایی که شهر مرند داشته‌است، کارخانجات مختلفی در اطراف این شهر احداث شده‌اند که از این میان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاشی تبریزکف
خاک‌چینی
آناکنسرو
آبمیوه تکدانه
پارس پروفیل
رب سانیا
پلاستوفوم فخر مرند
ترشی کام مرند
پیام شیمی
ثمین شیر
رب تکدانه
سرامیک سازی
شرکت سامرند
کارخانه آذرت مرند
کارخانه سرم سازی


شهر های مرند و شهرت آنها:


بناب مرند شهر زعفران خیز
یامچی مرند شهر پسته
زنوز مرند شهر سیب

کشکسرای شهر زردآلو و قیسی
روستای زنوزق مرند ماسوله ی اذربایجان

شهرستان مرند

خصوصیات جغرافیایی

موقعیت، وسعت، قلمرو شهرستان، طول و عرض جغرافیای، شهرستانها و استانهای همجوار
شهرستان مرند یکی از شهرستانهای شمالی آذربایجان شرقی بوده که در شمال شرقی دریاچه ارومیه و شمال غربی تبریز و بر سر راه آهن تبریز – جلفا قرار گرفته و فاصله آن از شهر تبریز ۷۵ کیلومتر می باشد. از طرف شمال به شهرستان مرزی جلفا، از جنوب به شهرستان شبستر، از شرق به شهرستان اهر و از غرب به شهرستان خوی و ماکو محدود می گردد و فقط از قسمت غربی به استان آذربایجان غربی محدود و با سایر استانهای کشور مرز مشترکی ندارد.

این شهرستان بین ۳۸ درجه و ۷ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۵۶ دقیقه عرض شمالی و ۴۵ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۴۵ درجع و ۵۰ دقیقه طول شرق جغرافیایی واقع شده است. وسعت منطقه ۸/۳۳۰۸ (بخش مرکزی ۶/۲۴۶۵ و بخش یامچی ۲/۸۴۳) کیلومتر مربع بوده که ۲/۳۸ درصد آن را اراضی کشاورزی ، ۴۰ درصد آن را اراضی مرتعی و ۸/۲۱ درصد بقیه را اراضی بایر و پستی و بلندیها و کوهها و نقاط مسکونی روستائی و شهری تشکیل می دهد. بعبارت دیگر حدود یک سوم مساحت این شهرستان را اراضی مسطح و جلگه ای و دو سوم آنرا اراضی ناهموار شامل می گردد.

چگونگی پستی و بلندی کوهها و ارتفاعات مهم

نظر به اینکه شهرستان مرند در منطقه کوهستانی قرارگرفته و بیش از دوسوم مساحت آن اراضی ناهموار تشکیل می دهد. بنابراین ارتفاع اراضی جلگه ای از سطح دریا بین ۹۰۰ تا ۱۵۰۰ متر متغیر بوده که ارتفاع پستترین نقطه در دشت یکانات از سطح دریا ۹۰۰ متر و در مرتفع ترین نقطه یعنی قله میشاب (میشو) بالغ بر ۳۱۲۵ متر می گردد. از دیگر ارتفاعات مهم این منطقه می توان به کوه سنگبران (سمبوران) ۱۷۲۷ متر، کوه علی علمدار ۳۱۵۵ متر، کوه گچی قلعه سی ۱۶۴۹، بوغداداغ ۲۳۸۵ متر و دیوان داغ ۲۳۴۴ متر اشاره کرد.

وضعیت آب و هوایی و میزان بارندگی

با اینکه مرند جزء شهرهای بزرگ استان محسوب می شود متاسفانه تاکنون اقدام موثر و عملی در جهت راه انداری ایستگاه هواشناسی صورت نگرفته است (انشاء ا… در آینده‌ای نزدیک این پروژه تکمیل و افتتاح خواهد شد) بنابراین بررسی و پیش بینی وضعیت آب و هوائی شهرستان، مسئولین و مردم منطقه را با مشکل مواجه نموده است. با اینهمه موقعیت آب و هوائی مرند را می توان چنین توصیف نمود که : میزان متوسط بارندگی در مناطق مختلف شهرستان متفاوت بوده و بین ۲۲۰ میلی متر در منطقه هرزندات و یکانات و ۳۷۳ میلی متر بارندگی در حومه مرند و پیام در سال با پراکنشهای متوسط در نوسان می باشد. میزان بارندگی در سال ۱۳۷۳، ۴/۳۸۰ میلی متر و در سال ۱۳۷۴ حدود ۷/۲۳۴ میلی متر بوده است که ۳۰ درصد آن در فصل بهار، ۵/۱۰ درصد در فصل تابستان ۳۷ درصد در فصل پائیز و ۵/۲۲ درصد آن در فصل زمستان نازل گردیده است. در چند سال اخیر این شهرستان به جهت عدم بارندگی نزولات آسمانی دچار خشکسالی شده و خسارات فراوانی را متحمل گشته است.
جریانهای هوائی مختلف بر روی اقلیم این شهرستان تاثیرات متفاوت و متغیری را می گذراند که در نگاه اصلی در فصل گرم (از اوایل اردیبهشت تا اوائل مهر) و سرد (از اوائل مهر تا اواخر فروردین) زیانزد مردم محروم و زحمتکش منطقه می باشد. بطور کلی در این شهرستان حداقل درجه حرارت مطلق ۲۲-درجه سانتیگراد و حداکثر آن ۳۷ درجه سانتیگراد بوده و تعداد روزهای یخبندان از ۱۰۹ روز تجاوز نمی کند.
وجود آب و هوای معتدل سرد و همچنین نامناسب بودن بارش سبب گردیده که پوشش گیاهی از آب و هوای مرند تابعیت نماید. بدین معنی که اگر بارش و میزان نزولات هوا متناسب باشد پوشش گیاهی بهتر رشد کرده و در غیر این صورت وضع پوشش گیاهی مطلوب نخواهدبود. پوشش گیاهی این منطقه از نوع استپ بوده و در بهار رویش گیاهی به مدت ۱۱ روز تمام مناطق کوهستانی میشاب و سایر مناطق را می پوشاند ارتفاع گیاهان تا ۶۰ سانتیمتر نیز می رسند.

وضعیت پوشش گیاهی ،جنگل و مرتع

پوشش گیاهی خاص منطقه استپی مرند انواع گونها و خارها می باشد ولی عمده ترین پوشش گیاهی، علوفه هایی هستند که اغنام و احشام از آنها استفاده می نمایند باید گفت در میان این پوشش گیاهی، گیاهان داروئی نظیر کاکوتی، پونه، اوغلان اوتی، ختمی کوهی، قازایاقی، پنیرک، قال قان، اوشقون(ریواس) پیاز کوهی و دهها گیاه دارودی دیگر که همه از نظر طبی حائز اهمیت می باشند.
طبق اطلاعات موجود، مساحت کل مراتع استحفاظی شهرستان مرند که اقدامات اجرائی ماده ۵۶ در آنها اجرا گردیده به میزان ۸۳/۱۴۰۵۸۷ هکتار بوده که از ایت میزان حدود ۲۰۰۰۰ هکتار آن جز مراتع خوب و ۹۰۰۰۰ هکتار آن جزء مراتع متوسط و بقیه یعنی ۸۳/۳۰۵۸۷ هکتار جزء مراتع فقیر می باشد که از مراتع خوب می توان به ییلاق قره‌چی یا پیربالا، ارلان، باغلار، عیش آباد، محبوب آباد، مهار، دارانداش، کوه کمر، پیام، کندلج اشاره کرد.

منابع آب شهرستان :
آبهای سطح الارضی – رودها ، چشمه ها و قنوات ، آبهای تحت الارضی

وجود آب های سطح الارضی، رودها، چشمه ها و قنوات، آب های تحت الارضی به کشاورزی جایگاه خاصی بخشیده ولی با این ویژگی هنوز دشت های مرند، هرزندات با مشکل کم آبی مواجه هستند عمده مصرف آب در شهرستان مرند در بخش کشاورزی متمرکز گردیده است که حدود ۹۰ درصد این مصرف از آب های زیرزمینی با حدود ۷۵۰ حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق تامین می گردد. حجم آب مصرفی شهرستان در قسمت آب های زیرزمینی حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب تخمین زده می شود رودخانه های مهم شهرستان عبارتند از: زیلبرچای، زنوزچای، قره چای ( کشکسرای) شیخ چای.

بررسی وضعیت تقسیمات کشوری و سوابق آن

به منظور تسلط و اداره مناطق دور دست توسط حکومت های قدیم نایب الحکومه‌هایی در شهرستان ها گمارده می شد تا امورات مناطق را مطابق با سیاست و نظر حاکمان اجرا نمایند، با توسعه مناطق مذکور و نرخ رشد جمعیت حکام زمان بر آن شدند که قوانینی را تدوین نمایند تا مردمان تحت الحکومه آنان امورات خود را با توجه به قوانین مدون حکومت ها پیگیری نمایند.
شیوه های حکومتی و کشورداری توسط حکام متفاوت بوده و هر کدام با روش خاص حاکمیت خود را به مردم اعمال می نمودند. در نهایت با توجه به مشکلات فوق به موجب قانون ایالات و ولایات مصوبه ۱۴ ذیقعده ۱۳۲۵ قمری کشور ایران از لحاظ تقسیمات کشوری به چهار ایالت ( استان) و ۱۲ ولایت تقسیم شد و برای اداره هر یک از دهات کدخدا انتخاب گردید و بر اساس این تقسیمات در ایران ۴ ایالت و ۳۸ حکومت مستقل ( فرمانداری) و ۱۳۷ نائب الحکومه ( بخشداری) وجود داشت.

خصوصیات جمعیتی و انسانی

بر اساس سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۷۵، شهرستان مرند دارای ۲۲۴۳۴۴ نفر جمعیت بوده که از ۱۰۷۰۸۷ در مناطق شهری (مرند ۹۶۳۹۶ نفر، زنوز ۳۵۰۰ نفر، کشکسرای ۷۱۹۱ نفر) و تعداد ۱۱۷۲۵۷ نفر در مناطق روستایی و تعداد ۱۵۹۵ نفر (طبق آمار سال ۱۳۷۵) در مناطق عشایر نشین سکونت دارند در حالیکه جمعیت واقعی عشایر مرند بر ۲۴۰۰ نفر بالغ می گردد ( توضیح اینکه جمعیت عشایری جزء جمعیت روستایی نیز محسوب شده است).

وضعیت اشتغال

نرخ بیکاری در شهرستان مرند با توجه به جمعیت فعال استان ۳/۹% می باشد که از این لحاظ این شهرستان از نظر داشتن تعداد افراد بیکار رتبه سوم را به خود اختصاص داده است و افراد شاغل اکثراً در حرف ذیل فعالیت دارند:
قالیبافی، کشاورزی، دامپروری و دامداری، صنایع مواد غذایی، ساختمان، فروش و نگهداری و تعمیر وسائل نقلیه، هتلداری، اداره امور عمومی و تامین اجتماعی، آموزش و پرورش، بهداشت و مددکاری اجتماعی، شرکتها و کارخانجات، ادارات دولتی، خصوصی و تعاونیها و …
درصد بالای جمعیت بیکار این شهرستان نسبت به جمعیت فعال استان نشان می دهد که ۲/۱۱% جمعیت شهری و ۶/۷% جمعیت روستایی و عشایری بیکار هستند و در کل شهرستان نرخ بیکاری بر ۳/۹% بالغ می گردد در حالیکه همین نرخ در سطه استان ۲/۶% (۴/۷% شهری و ۶/۴% روستائی) می باشد بنابراین شهرستان مرند از حیث داشتن افراد شاغل در ردیف دوازدهم بین چهارده شهرستان استان قرار گرفته است.
این امر بیانگر آن است که در خصوص بخشهای اقتصادی و کشاورزی سه گانه (دولتی، خصوصی، تعاونی) که می توانستند در جذب نیروی انسانی بسیار مؤثر واقع شوند توجه لازم و کافی معمول نشده است.

وضعیت آموزش

در دانشگاه ها و دانشکده فنی رشته های ذیل تدریس می شوند: رشته های کارشناسی: حسا

/ 1 نظر / 3 بازدید
مجتبی

عالی بود مرسی از این همه اطلاعات